Calculator · Onderzoek plannen
Steekproefcalculator: hoeveel antwoorden heeft je enquête nodig?
Hoeveel antwoorden heeft je enquête nodig? Met deze steekproefcalculator bereken je de steekproefgrootte uit betrouwbaarheidsniveau, foutmarge, verwacht aandeel en – als je die kent – de omvang van de populatie. Daarnaast zie je hoeveel mensen je bij je respons moet uitnodigen, en omgekeerd hoe nauwkeurig een bestaand aantal antwoorden is.
Bouwen en testen is gratis. Om te publiceren kies je een betaald abonnement.
Steekproefcalculator
De startwaarden zijn de gangbare keuze: 95% betrouwbaarheid, ±5% foutmarge en een verwacht aandeel van 50%. Alles wordt in je browser berekend en er wordt niets opgeslagen.
Benodigde antwoorden
385
Benodigde uitnodigingen bij 20% respons: 1.925
Berekend met 95% betrouwbaarheid, ±5% foutmarge en 50% verwacht aandeel: n = z² · p · (1 − p) / e², met eindige-populatiecorrectie als je een populatie invult, naar boven afgerond.
Omgekeerd: hoe nauwkeurig zijn je bestaande antwoorden?
Foutmarge bij dit aantal antwoorden (200): ±6,9%
Steekproefgrootte helder uitgelegd
Wat betekent het betrouwbaarheidsniveau?
Het betrouwbaarheidsniveau geeft aan hoe zeker je wilt zijn dat de werkelijke waarde binnen je foutmarge ligt. 95% betekent: als je hetzelfde onderzoek heel vaak met nieuwe aselecte steekproeven zou herhalen, viel de werkelijke waarde in ongeveer 95 van de 100 gevallen binnen de berekende marge. Meer zekerheid kost antwoorden: bij ±5% en een aandeel van 50% heb je voor 90% betrouwbaarheid 271 antwoorden nodig, voor 95% zijn het er 385 en voor 99% al 664. In markt- en sociaal onderzoek is 95% de gangbare standaard.
Wat is de foutmarge?
De foutmarge is de halve breedte van het betrouwbaarheidsinterval: hij geeft aan hoe ver de uitkomst van je steekproef van de werkelijke waarde in de populatie kan afliggen. Zegt 60% van je respondenten ja bij een foutmarge van ±5%, dan ligt het werkelijke aandeel waarschijnlijk tussen 55 en 65%. De foutmarge krimpt alleen met de wortel van de steekproefgrootte: voor een half zo grote marge heb je vier keer zoveel antwoorden nodig. Van 385 antwoorden bij ±5% ga je naar 1.068 bij ±3%. En analyseer je subgroepen, dan heeft elke groep een eigen, grotere foutmarge.
Waarom is 50% de standaardwaarde voor het aandeel?
De formule bevat het product p · (1 − p), en dat is het grootst bij 50%. Wie 50% invult, rekent dus met het ongunstigste geval en zit voor elke verdeling van antwoorden goed. Weet je uit eerdere enquêtes dat ongeveer 10% een bepaald antwoord geeft, dan mag je met 10% rekenen – bij 95% en ±5% volstaan dan al 139 antwoorden. Vraagt je enquête naar veel verschillende dingen, houd dan 50% aan, want de steekproef moet voldoende zijn voor de ongunstigste vraag, niet voor één vraag.
Wanneer speelt de omvang van de populatie een rol?
Bij grote groepen nauwelijks: of het nu om 100.000 of tien miljoen mensen gaat, de benodigde steekproef blijft bij 95% en ±5% bijna gelijk. Bij kleine populaties verlaagt de eindige-populatiecorrectie het aantal juist flink: bij 1.000 personen volstaan 278 antwoorden, bij 500 zijn het er 218 en bij 100 personen 80. De formule is n = n₀ / (1 + (n₀ − 1) / N), waarbij n₀ de steekproef voor een onbegrensde populatie is. Bij kleine groepen, zoals een organisatie met 100 medewerkers, is een volledige meting daarom vaak zinvol – je nodigt toch al bijna iedereen uit.
Hoe plan ik met de respons?
De calculator geeft het aantal volledige antwoorden, niet het aantal uitnodigingen. Antwoordt uit ervaring één op de vijf genodigden, dus 20%, dan heb je voor 385 antwoorden 1.925 uitnodigingen nodig. Schat de respons voorzichtig, het liefst op basis van eerdere onderzoeken onder dezelfde doelgroep. Belangrijk: een grote steekproef heft geen vertekening op. Antwoorden vooral de tevreden klanten of maar één leeftijdsgroep, dan helpt ook een kleine foutmarge niet. Met quota in 121surveys leg je vast hoeveel antwoorden je per groep nodig hebt; is een groep vol, dan eindigt de enquête voor verdere deelnemers uit die groep.
Veelgestelde vragen
Is de steekproefcalculator gratis?
Ja, zonder account en zonder aanmelding. Alle waarden worden in je browser berekend en niet opgeslagen of verstuurd.
Hoeveel antwoorden heb ik nodig voor een representatief onderzoek?
Voor 95% betrouwbaarheid en ±5% foutmarge bij een grote populatie zijn dat 385 antwoorden. Maar een onderzoek wordt niet representatief door het aantal alleen: de respondenten moeten ook de samenstelling van de populatie weerspiegelen. Een aselecte steekproef of quota voor belangrijke kenmerken zijn daarvoor belangrijker dan elk extra antwoord.
Geldt de formule ook voor gemiddelden, zoals beoordelingen van 1 tot 5?
De calculator rekent met aandelen, dus vragen als ‘Welk percentage is het eens?’. Voor gemiddelden heb je een schatting van de spreiding (standaardafwijking) en een andere formule nodig. Als ruwe richtlijn zijn de waarden voor aandelen toch bruikbaar, omdat veel analyses uiteindelijk aandelen rapporteren – bijvoorbeeld het aandeel van de twee hoogste beoordelingen.
Wat betekent de foutmarge voor subgroepen?
De foutmarge geldt voor de groep waarover je iets wilt zeggen. Wil je resultaten apart rapporteren voor drie regio's, dan heeft elke regio een eigen, voldoende grote steekproef nodig. Met de omgekeerde berekening in de calculator zie je hoe nauwkeurig een subgroep is met zijn aantal antwoorden: bij 200 antwoorden is de foutmarge ongeveer ±6,9%.
Kan ik een kleine steekproef toch gebruiken?
Ja, zolang je de onzekerheid erbij vermeldt. Voor eerste aanwijzingen, kwalitatieve inzichten of het testen van een enquête volstaan minder antwoorden. Voor beslissingen die van een paar procentpunten afhangen, heb je juist een kleine foutmarge nodig – en dus veel antwoorden.
Van steekproef naar kant-en-klare enquête
Maak je enquête aan in 121surveys, stuur de antwoorden per groep met quota en probeer alles gratis uit met de testlink.
