Badanie cen
Krzywa popytu i elastyczność cenowa popytu z ankiety
Krzywa popytu pokazuje, ilu klientów kupiłoby produkt przy danej cenie, a elastyczność cenowa popytu – jak mocno popyt reaguje na zmianę ceny. Pytaniem Gabor-Granger zbierasz krzywą popytu bezpośrednio w ankiecie i widzisz, przy jakiej cenie przychód jest najwyższy.
Tworzenie i testowanie jest bezpłatne. Aby opublikować, wybierasz płatny plan.
Pojęcia: krzywa popytu i elastyczność cenowa
Czym jest krzywa popytu?
Krzywa popytu przypisuje każdej cenie ilość, jaka zostanie sprzedana przy tej cenie: x = f(p). Zwykle jest malejąca – im wyższa cena, tym mniej kupujących. W ankiecie nie mierzysz sprzedanych sztuk, lecz odsetek respondentów, którzy kupiliby produkt po danej cenie. Ta krzywa jest oszacowaniem funkcji popytu dla twojej grupy docelowej.
Co mierzy elastyczność cenowa popytu?
Elastyczność cenowa ε to stosunek względnej zmiany ilości do względnej zmiany ceny: ε = (Δx / x) ÷ (Δp / p). Wartość −2 oznacza, że wzrost ceny o jeden procent obniża popyt o około dwa procent. Przy malejącej krzywej ε jest ujemna; często podaje się tylko jej wartość bezwzględną.
Elastyczność łukowa: między dwoma punktami cenowymi
Mając dwa punkty krzywej, (p₁, x₁) i (p₂, x₂), liczysz elastyczność łukową, przyjmując średnie jako podstawę: ε = [(x₂ − x₁) / ((x₁ + x₂) / 2)] ÷ [(p₂ − p₁) / ((p₁ + p₂) / 2)]. Wzór punktu środkowego daje tę samą wartość niezależnie od tego, czy liczysz od p₁ do p₂, czy odwrotnie. Przy danych ankietowych z kilkoma poziomami cen to zwykle najlepszy wybór.
Elastyczność punktowa: w jednym punkcie krzywej
Elastyczność punktowa opisuje reakcję przy jednej konkretnej cenie: ε = (dx / dp) · (p / x). Potrzebujesz do tego nachylenia krzywej, czyli funkcji dopasowanej do zmierzonych punktów, na przykład prostej lub krzywej logistycznej. Przy liniowej funkcji popytu x = a − b · p mamy ε = −b · p / x, a wartość bezwzględna rośnie wraz z ceną.
Elastyczny, nieelastyczny – co to oznacza dla przychodu
Gdy |ε| jest większe od 1, popyt jest elastyczny: podwyżka ceny kosztuje więcej sprzedaży, niż przynosi na każdej sztuce, więc przychód spada. Gdy |ε| jest mniejsze od 1, popyt jest nieelastyczny i podwyżka zwiększa przychód. Maksimum przychodu wypada przy |ε| = 1. To jeszcze nie cena maksymalizująca zysk – do tego trzeba uwzględnić koszt jednostkowy.
Od ankiety do krzywej popytu: jak działa Gabor-Granger
Pokazać ceny
Każda osoba widzi produkt z ceną i na pięciostopniowej skali odpowiada, czy kupiłaby go po tej cenie. Zależnie od odpowiedzi pojawia się wyższa lub niższa cena, aż granica stanie się jasna. Dzięki temu kilkoma pytaniami na osobę pokrywasz cały przedział cen.
Policzyć gotowość zakupu przy każdej cenie
Dla każdej pokazanej ceny analiza liczy, ile osób się zgodziło. Gotowa do zapłaty jest osoba, która odpowiada „raczej tak” lub „tak”. Jej udział wśród wszystkich, którzy widzieli tę cenę, to jeden punkt krzywej popytu – razem punkty tworzą oszacowaną funkcję popytu.
Wyznaczyć indeks przychodu
Mnożąc każdą cenę przez odsetek osób gotowych zapłacić, otrzymujesz indeks przychodu: cena × odsetek. Nie mówi on, ile zarobisz, ale gdzie przychód jest względnie najwyższy. Cena z najwyższym indeksem to punkt krzywej o największym przychodzie.
Odczytać elastyczność
Z dwóch sąsiednich punktów sam obliczasz elastyczność łukową. Przykład na zmyślonych liczbach: przy 20 zł gotowych do zapłaty jest 60%, przy 25 zł już tylko 42%. ε = [(42 − 60) / 51] ÷ [(25 − 20) / 22,5] ≈ −0,35 ÷ 0,22 ≈ −1,6. Między tymi cenami popyt jest więc elastyczny.
Co 121surveys oblicza w metodzie Gabor-Granger
Krzywa popytu i najlepsza cena
Analiza pokazuje dla każdej ceny odsetek osób gotowych zapłacić i indeks przychodu w formie krzywej oraz zaznacza cenę z najwyższym indeksem. Jak zbudować pytanie, przeczytasz na stronie o metodzie Gabor-Granger.
Najwyższa akceptowana cena
Dla wszystkich, którzy zaakceptowali co najmniej jedną cenę, 121surveys podaje średnią i medianę najwyższej akceptowanej ceny – drugie spojrzenie na gotowość do zapłaty obok krzywej.
Przedział lub stałe poziomy cen
Podajesz przedział cen, który kwestionariusz zawęża metodą połowienia, albo stałe poziomy cen. Stałe poziomy są zadawane jak drabina (o jeden stopień w górę lub w dół), metodą połowienia lub wszystkie – wtedy w losowej kolejności dla każdej osoby.
Tylko ukończone odpowiedzi
Do krzywej i wskaźników trafiają tylko ukończone odpowiedzi; stany pośrednie osób, które przerwały w połowie, się nie liczą. Gotowość do zapłaty oznacza to samo w kwestionariuszu i w analizie: „raczej tak” lub „tak”.
Ograniczenia metody
Deklarowana a rzeczywista gotowość zakupu
W ankiecie odpowiedź „tak” nic nie kosztuje. Dlatego respondenci często przeceniają, ile naprawdę by zapłacili (błąd hipotetyczny). Czytaj krzywą jako porównanie cen między sobą, nie jako prognozę sprzedaży, i w miarę możliwości kalibruj ją na rzeczywistych danych sprzedażowych.
Brak konkurencji w obrazie
Gabor-Granger pyta o jeden produkt w oderwaniu od innych. Nie zobaczysz więc, czy przy wyższej cenie klienci przejdą do konkurencji. Do tego nadaje się Brand-Price Trade-off lub analiza conjoint, w której cena i alternatywy zmieniają się razem.
Pierwsza cena działa jak kotwica
Cena początkowa wpływa na odpowiedzi przy wszystkich kolejnych cenach. Wybierz ją świadomie, na przykład w środku przedziału, i utrzymuj taką samą w kolejnych falach badania, żeby krzywe dało się porównać. Stałe poziomy zadawane wszystkie i w losowej kolejności łagodzą efekt sztywnej drabiny.
Najczęściej zadawane pytania
Jak wyznaczyć krzywą popytu za pomocą ankiety?
Pokaż próbie z grupy docelowej produkt w różnych cenach i zapytaj o gotowość zakupu przy każdej z nich, na przykład pytaniem Gabor-Granger. Odsetek osób gotowych zapłacić przy każdej cenie tworzy krzywą popytu, czyli oszacowanie funkcji popytu.
Czy 121surveys oblicza elastyczność cenową?
Nie jako osobny wskaźnik. Analiza dostarcza krzywą popytu z odsetkiem osób gotowych zapłacić przy każdej cenie, indeks przychodu i cenę z najwyższym indeksem. Elastyczność między dwiema cenami liczysz sam wzorem łukowym – wprost z krzywej albo po eksporcie, np. do Excela lub SPSS.
Czym różni się Gabor-Granger od Van Westendorpa?
Gabor-Granger pokazuje ceny i mierzy gotowość zakupu, z czego powstaje krzywa popytu i indeks przychodu. W Van Westendorpie respondenci sami podają ceny – zbyt tania, tania, droga, zbyt droga – a wynikiem jest akceptowalny przedział cen. Do krzywej popytu potrzebujesz Gabor-Granger; obie metody dobrze się uzupełniają.
Ile poziomów cen ma sens?
Tyle, by dało się rozpoznać kształt krzywej, ale na tyle mało, by każdy poziom oceniło wystarczająco wiele osób. Przy połowieniu nie każdy widzi każdą cenę, dlatego wyniki podają dla każdej ceny liczbę stojących za nią odpowiedzi. Sprawdź ją, zanim policzysz elastyczność z dwóch punktów.
Czy cena o najwyższym przychodzie jest też najlepsza?
Niekoniecznie. Indeks przychodu maksymalizuje cenę × odsetek, bez kosztów. Dla ceny maksymalizującej zysk odejmij koszt jednostkowy i szukaj maksimum (cena − koszt jednostkowy) × odsetek. Liczą się też pozycjonowanie, konkurencja i to, ilu klientów w ogóle chcesz pozyskać.
Wyznacz swoją krzywą popytu
Dodaj pytanie Gabor-Granger, roześlij ankietę i obejrzyj krzywą popytu oraz indeks przychodu. Elastyczność między twoimi punktami cenowymi policzysz z nich w kilka minut.
